การศึกษาภูมิทัศน์วัฒนธรรมชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัย เพื่อการออกแบบผลิตภัณฑ์สาธารณะ
A STUDY ON THE CULTURAL LANDSCAPE OF WAT PHRA THAT HARIPHUNCHAI COMMUNITY TO DESIGN PUBLIC FACILITY

". "

สุธาสินีน์  บุรีคำพันธุ์:
54810098:     สาขาวิชา: ทัศนศิลป์และการออกแบบ; ปร.ด. (ทัศนศิลป์และการออกแบบ)
คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ์: เกรียงศักดิ์  เขียวมั่ง, D.A.A., คุ้มพงศ์  หนูบรรจง, Ph.D. 276 หน้า. ปี พ.ศ. 2557.

 

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาบริบทชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัยโดยอาศัยปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกแบบคือ ประวัติศาสตร์และความเป็นมาของชุมชน สภาพสังคมและวิถีชีวิต ประเพณีวัฒนธรรม และนโยบายการพัฒนาเมืองลำพูน (2) ออกแบบผลิตภัณฑ์สาธารณะซึ่งประกอบไปด้วย ป้ายถนนและเฟอร์นิเจอร์สาธารณะสำหรับ 4 ชุมชน ซึ่งแสดงถึงลักษณะเด่นของชุมชนที่แตกต่างกันตามบริบท (3) ศึกษาความคิดเห็นของประชาชนบริเวณชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัยที่มีต่อการออกแบบผลิตภัณฑ์สาธารณะที่แสดงอัตลักษณ์ของชุมชนอันเป็นผลที่เกิดจากกรอบการศึกษาภูมิทัศน์วัฒนธรรมชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นประชากรที่อาศัยอยู่ในชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัย จำนวน 662 คน ซึ่งประกอบด้วย 4 ชุมชน ได้แก่ ชุมชนบ้านท่า-ท่านาง จำนวน 154 คน ชุมชนศรีบุญเรือง จำนวน 108 คน ชุมชนชัยมงคล จำนวน 168 คน ชุมชนท่าขาม-บ้านฮ่อม จำนวน232 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบใช้ความน่าจะเป็น โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ความคิดเห็นต่ออัตลักษณ์และรูปแบบของผลิตภัณฑ์สาธารณะ แบบประเมินรูปแบบผลิตภัณฑ์สาธารณะโดยผู้เชี่ยวชาญ และแบบสอบถามความคิดเห็นของชุมชนที่มีต่อรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์สาธารณะ ในการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ ผู้วิจัยดำเนินการประมวลแนวคิดจากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่เทศบาลเมืองลำพูน เจ้าหน้าที่สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดลำพูน และผู้นำชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัยทั้ง 4 ชุมชน โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเพื่อสรุปสาระสำคัญไปใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์สาธารณะในการวิเคราะห์ข้อมูลผู้วิจัยได้ทำการวิเคราะห์ค่าสถิติพื้นฐาน โดยการหาค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า คนในชุมชนชัยมงคลมีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะซึ่งได้กำหนดอัตลักษณ์ของรูปแบบมาจากสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ที่เป็นรูปแบบเรือนล้านนาทรงหน้าจั่วมีสาระไนเป็นอัตลักษณ์ชุมชน ประเภทป้ายถนนในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.76 ความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะประเภทเฟอร์นิเจอร์สาธารณะในภาพรวมอยู่ในระดับมากมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.70 และความคิดเห็นของชุมชนที่มีต่อนโยบายการพัฒนาและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนชัยมงคล พบว่า คนในชุมชนมีความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.80, คนในชุมชนศรีบุญเรืองมีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะซึ่งได้กำหนดอัตลักษณ์ของรูปแบบใช้ศาสนสถานโดยใช้หงส์ประตูหน้าวัดเป็นอัตลักษณ์ชุมชน ประเภทป้ายถนนในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.73 มีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะประเภทเฟอร์นิเจอร์สาธารณะในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.58 และ ความคิดเห็นของชุมชนที่มีต่อนโยบายการพัฒนาและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนศรีบุญเรือง พบว่าคนในชุมชนมีความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 3.98, คนในชุมชนบ้านท่า-ท่านางมีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะซึ่งได้กำหนดอัตลักษณ์ความโดดเด่นของภูมิทัศน์ในเรื่องช้างหน้าวัดช้างร้อง และประตูท่านางซึ่งมีความเป็นมาและความสำคัญทางประวัติศาสตร์มาเป็นอัตลักษณ์ชุมชน ประเภทป้ายถนนในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.06 มีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะประเภทเฟอร์นิเจอร์สาธารณะในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.08 และความคิดเห็นของชุมชนที่มีต่อนโยบายการพัฒนาและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนบ้านท่า-ท่านางพบว่า คนในชุมชนมีความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับดี มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.26 และ คนในชุมชนท่าขาม-บ้านฮ่อมมีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะซึ่งได้กำหนดอัตลักษณ์โดยใช้ศูนย์ถ่ายทอดศิลปะวัฒนธรรมซึ่งเป็นทั้งศิลปะการดนตรีและการแสดงมาเป็นอัตลักษณ์ของชุมชน โดยใช้รูปแบบท่ารำของช่างฟ้อนเป็นอัตลักษณ์ของชุมชน ประเภทป้ายถนนในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.19 มีความคิดเห็นต่อผลิตภัณฑ์สาธารณะประเภทเฟอร์นิเจอร์สาธารณะในภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.07 และ ความคิดเห็นของชุมชนที่มีต่อนโยบายการพัฒนาและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนท่าขาม-บ้านฮ่อม พบว่า คนในชุมชนมีความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.10 สรุปโดยภาพรวมของความคิดเห็น ชุมชนต่างๆ ต้องการให้โครงการต่างๆ ในการพัฒนาเมืองลำพูน อยากให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในโครงการต่างๆ และการออกแบบผลิตภัณฑ์ควรเน้นอัตลักษณ์ที่ชัดเจนและสามารถเข้ากับภูมิทัศน์เมืองหริภุญชัย

Abstract

The objectives of this research were (1) to study the context of Wat Phra That Hariphunchai Community by using factors influencing the designs such as history and background of the community, social conditions and ways of life, traditions and culture, development policy (2) to design public facilities consisting of street signs and public furniture which indicate distinctly outstanding characteristics for four communities, (3) to study the opinion of the people on designs around the Wat Phra That Hariphunchai Community that show identity of community as a result of study Flame work of cultural landscape of Wat Phra That Hariphunchai Community. The sample consists of 662 people from Wat Phra That Hariphunchai Community which are four communities: 154 people from the Bantha-Thanang community,108 people from Sriboonraung Community, 168 people from Chai Mongkol Community, and232 people from Thakham-Banhom Community. The samples were selected by probability and stratified sampling. The research tools were identity and pattern of public facilities interviewing form, evaluation form for pattern of public facilities by specialists and community opinion questionnaire on the development pattern of public facilities. For data analysis, researcher performs basic statistically analysis using mean and standard deviation.

From the result, it is found that for Chai Mongkol Community, people in the community have an opinion on public facilities which define their identity about local Lanna architecture with gable and Saranai as follow. Overall opinions on street sign, public furniture and development strategy and community cooperation were at most level with the mean of 3.76, 3.70 and 3.80 respectively. For Sriboonraung Community, people in the community have an opinion on public facilities which define their local identity about temples with swan on the temple door as follow. Overall opinions on street sign, public furniture and development strategy and community cooperation were at most level with the mean of 3.73, 3.58 and 3.98 respectively.

For Bantha-Thanang community, people in the community have an opinion on public facilities which define their unique local identity about landscapes in front of Chang Rong Temple and Thanang door as follow. Overall opinions on street sign and public furniture were at most level with the mean of 4.06 and 4.08 respectively while overall opinion on development strategy and community cooperation was at good level with the mean of 4.26. Finally, for Thakham-Banhom Community, people in the community have an opinion on public facilities which define their local identity about culture center with musical and dancing style as follow. Overall opinion on street sign, public furniture and development strategy and community cooperation were at most level with the mean of 4.19, 4.07 and 4.10 respectively. In conclusion, community need people cooperation on the project development and for product design, identity should be concerned obviously and suitable with Hariphunchai city landscape.

 Tags: ภูมิทัศน์วัฒนธรรม/ อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม/ ชุมชนย่านวัดพระธาตุหริภุญชัย/ ผลิตภัณฑ์สาธารณะ


วันที่เผยแพร่: 543

คลังรูปภาพ

ไม่พบรูปภาพ
© สงวนลิขสิทธิ์ 2558, คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
สำนักงานคณบดี คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา 169 ถนนลงหาดบางแสน ตำบลแสนสุข อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี 20131
0 3810 2222 ต่อ 2510      0 3839 1042      fineart@buu.ac.th